२०७८ माघ ७
सुत्केरी अवस्थामा आवश्यक हेरचाह पाउनु महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यसँग जोडिएको प्राकृतिक अधिकार हो । यसलाई हाम्रो समाजले अन्धभक्त तरिकाले अस्वीकार गरेको छ । हामीले मानवीय ढंगले सोच्नुपर्छ । आजको आधुनिक युगमा सुत्केरी व्यथा सामान्य बन्दै गएका छन् । तर पनि कर्णाली प्रदेश रुढिग्रस्त परम्पराबाट गुज्रिएको छ । जसले गर्दा जातीय विभेद, छाउप्रथा र सुत्केरी छाउका समस्या छन् ।

आजको विज्ञान–प्रविधिको युगमा पनि नवजात शिशु जन्मिंदादेखि नै विभेदको शिकार बन्छ । यो घृणित परम्पराको अन्त्य जरूरी छ । यो गर्नैपर्छ । म सरकारमा हुँदाखेरि पनि छाउप्रथा, सुत्केरी छाउ, छुवाछूत जस्ता कुरीति दुई वर्षभित्र उन्मूलन गर्छौं भनेर तीनै तहका सरकार, जिल्ला समन्वय समिति लगायत सबै सरोकारवालाले सम्झौता गरेका थियौं ।

कर्णालीमा कु–संस्कारको रूपमा रहेका कुप्रथाको अन्त्य गर्ने हाम्रो अभिप्राय थियो । यस्ता कुप्रथाको अन्त्य नभएसम्म मानव समाज अगाडि बढ्न सक्दैन भन्ने निष्कर्ष थियो । र, हामीले भएका कानूनलाई कडाइका साथ लागू गर्ने भनेका थियौं । म मन्त्री हुँदाखेरि नै ‘महिला हिंसा विरुद्धको कानून’ बनाएको थिएँ । तर त्यो सम्बन्धी कानून संघीय सरकारले नबनाएको भन्दै संसदले फिर्ता गरिदियो ।

अहिले पनि विभिन्न प्रथा र परम्पराका नाममा महिलामाथि हिंसा गरिनु आफैंमा चिन्ताको विषय हो । त्यसको अन्त्य गरिनुपर्छ । हामीले ल्याएको कानूनले महिलालाई आर्थिक र सामाजिक रूपमा सम्पन्न बनाउनुपर्छ भनेको थियो । विशुद्ध रूपमा सामाजिक कुरीतिको अन्त्य गर्ने भन्ने थियो । कारबाही भन्दा पनि महिला सशक्तीकरणका कामलाई विशेष जोड दिइएको थियो । यदि त्यो कानून पास भइदिएको भए यस्ता कुप्रथा विरुद्ध धेरै काम गर्न सकिन्थ्यो । यस्ता खालका कुरीति र कुसंस्कारको अन्त्य गर्न प्रदेश सरकारको नै महत्वपूर्ण जिम्मेवारी छ । अझ बढी स्थानीय तहहरू नै सशक्त भएर यस्ता कुरीतिका विरुद्धमा लाग्नुपर्छ ।

कर्णाली प्रदेशको समाजमा विद्यमान कुप्रथा पनि यो क्षेत्रको अविकासको एउटा सूचक हो । हामी बाटो, बिजुली र ठूल्ठूला भवन बन्यो भने मात्रै विकास भन्छौं बनेन भने अविकास भन्छौं । तर मानव चेतनाको जबसम्म विकास हुँदैन, तबसम्म यस्ता खालका कुरीतिहरू भइरहन्छन् ।

सुत्केरी आमा बचाउने एउटा गैरसरकारी विधेयक प्रदेशसभामा दर्ता गराउने तयारीमा छु । एउटा त्यस्तो विधेयक जसले महिला सशक्तीकरणलाई प्राथमिकता दिनेछ र यस्ता कुरीति/कुसंस्कारको विरुद्ध गतिविधि गर्नेछ ।

Author

  • यो वेबसाइट अनलाईन कान्तिपुर डट कमको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ।

By

यो वेबसाइट अनलाईन कान्तिपुर डट कमको आधिकारिक न्युज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सूचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई समेट्छ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *