२३ कार्तिक ,२०८३
मलंगवा, सर्लाही।
नेपाल-भारत सीमा जोडिएको सर्लाहीको सीमावर्ती क्षेत्रमा रहेका मुख्य तथा सहायक नाकाहरूबाट तस्करीको धन्दा व्यापक रूपमा फस्टाएको छ। विशेषगरी सर्लाहीको सिमरा, अर्नाहा, नन्कार र मधुबनी नाका भएर पछिल्लो समय दैनिक लाखौँ मूल्य बराबरका सामानहरू अवैध रूपमा नेपाल भित्रिने र यहाँबाट भारततर्फ जाने गरेको पाइएको छ।
सीमा सुरक्षा र अवैध ओसारपसार नियन्त्रण गर्ने जिम्मा पाएका स्थानीय सुरक्षा निकाय र तस्करहरूबीचको प्रत्यक्ष ‘सेटिङ’का कारण यी नाकाहरू तस्करीको सुरक्षित ‘ट्रान्जिट प्वाइन्ट’ बनेको स्थानीयबासीको आरोप छ।
रात परेपछि खुल्छन् नाका, लाइन क्लियर
स्थानीय प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार सिमरा, अर्नाहा, नन्कार र मधुबनी नाकामा दिनभर सुनसान जस्तो देखिए पनि रात पर्नासाथ तस्करहरूको चहलपहल ह्वात्तै बढ्ने गरेको छ। तस्करहरूले सुरक्षाकर्मीलाई बुझाउनुपर्ने निश्चित रकम (लाइन) बुझाएर निर्धक्कसँग मालसामान ओसारपसार गरिरहेका छन्।
यी नाकाहरूबाट मुख्य रूपमा निम्नलिखित सामानहरूको तस्करी भइरहेको छ:
- कपडा तथा रेडिमेड कपडाहरू: भारतबाट भन्सार छली गरेर ठूलो परिमाणमा कुर्तासुरुवाल, साडी र थान कपडाहरू भित्र्याइने गरेको छ।
- खाद्यान्न र दैनिक उपभोग्य वस्तु: चिनी, खानेतेल, दाल, र रजनीगन्धा जस्ता सुर्तीजन्य पदार्थहरू अवैध रूपमा भित्रिने गरेका छन्।
- इलेक्ट्रोनिक्स र हार्डवेयर: मोबाइलका पार्टपुर्जाहरू, मोटरपार्ट्स र हार्डवेयरका सामानहरू।
- नेपालबाट भारततर्फ: नेपालबाट मदिरा, चाइनिज स्याउ, र केही मरिच जस्ता वस्तुहरू अवैध रूपमा भारततर्फ निकासी हुने गरेको स्रोतको दाबी छ।
सुरक्षाकर्मीकै संरक्षण रहेको आरोप
सीमा क्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीका चौकीहरू तैनाथ भए तापनि तस्करी रोकिनुको साटो झन् संस्थागत हुँदै गएको छ। नाम नछाप्ने सर्तमा एक स्थानीय व्यापारीले भने, “सिमरा र अर्नाहा नाकाबाट सेटिङ विना एउटा साइकल पनि पार हुन सक्दैन। तर, तस्करहरूले रातभरि मोटरसाइकल, टाँगा र ट्र्याक्टरमै सामान लोड गरेर भित्र्याउँदा पनि प्रहरी मूकदर्शक बन्छ। यो सबै माथिल्लो तहसम्मको सेटिङकै खेल हो।”
तस्करहरूले सामान ढुवानीका लागि स्थानीय युवाहरूलाई ‘भरिया’का रूपमा प्रयोग गर्ने गरेका छन् भने सामानहरू सीमा कटाएर बरहथवा , चपुर पुर्याउने सञ्जाल सक्रिय छ।
राजस्वमा ठूलो धक्का
यसरी खुला रूपमा भइरहेको तस्करीका कारण एकातिर सरकारले प्राप्त गर्ने लाखौँ रुपैयाँ राजस्व गुमिरहेको छ भने अर्कोतिर भन्सार तिरेर कानुनी रूपमा व्यवसाय गर्ने स्थानीय व्यापारीहरू मर्कामा परेका छन्। भारतीय सस्तो सामान भन्सार छली गरेर बजारमा आउँदा स्थानीय बजार पूर्ण रूपमा प्रभावित भएको छ।
सीमा क्षेत्रका नागरिक समाजले सिमरा, अर्नाहा, नन्कार र मधुबनी नाकामा भइरहेको यो ब्रह्मलुट रोक्न, सेटिङमा संलग्न दोषी सुरक्षाकर्मीमाथि कारबाही गर्न र जिल्ला प्रशासन कार्यालय तथा गृह मन्त्रालयले तत्काल कडा कदम चाल्नुपर्ने माग गरेका छन्। अन्यथा सीमा क्षेत्रको सुरक्षा र अर्थतन्त्र झन् धराशायी हुने निश्चित छ।
